Pracownia na rzecz Wszystkich Istot

Elektrownie niszczą ekosystemy rzek

Wisła i Elektrownia Kozienice. Fot. Darek Skowronek

Wisła i Elektrownia Kozienice. Fot. Darek Skowronek

Jak elektrownie termiczne wpływają na rzeki?

Elektrownie termiczne (węglowe, jądrowe czy gazowe) wymagają znacznych ilości wody do chłodzenia skraplaczy, dlatego zwykle budowane są w pobliżu rzek i zbiorników wodnych. Otwarty układ chłodzenia jest rozwiązaniem najbardziej inwazyjnym dla ekosystemów, gdyż może wymagać nawet ponad 100 razy więcej wody niż układy z obiegiem zamkniętym. Statystyczna elektrownia o mocy 500 MW z otwartym systemem chłodzenia potrzebuje co 3 minuty jednego basenu olimpijskiego wody.

Najważniejsze obszary związane z wpływem elektrowni termicznych na rzeki to:
• zanieczyszczenie termiczne rzek przez gorące ścieki pochłodnicze
• zaburzenie ciągłości ekologicznej rzeki przez budowę przegród poprzecznych piętrzących wodę dla potrzeb elektrowni – zablokowanie bądź upośledzenie migracji
ryb
• unicestwienie wszelkich organizmów zassanych wraz z wodą do systemów chłodzących elektrowni (ryby, owady, skorupiaki, mięczaki etc.)

Poniżej przedstawiamy raport z przeprowadzonych pod kierownictwem prof. dr hab. Tomasza Mikołajczyka badań ilości ryb (larw i wczesnych form narybkowych) zasysanych przez otwarte systemy poboru wód chłodzących Elektrowni Kozienice oraz Elektrowni Ostrołęka B w latach 2018 i 2019, a także materiały z briefingu oraz konferencji naukowej dotyczącej problematyki wpływu elektrowni na ekosystemy wodne.

  • Badania i raport

    Wpływ elektrowni termicznych na ichtiofaunę. Współczesne zagrożenia dla ekosystemów rzek powodowane przez energetykę węglową – prof. dr hab Tomasz Mikołajczyk, dr inż. Michał Nowak, mgr inż. Dariusz Skowronek, dr Łukasz Mikołajczyk, mgr inż. Robert Wawręty.


    Raport „Wpływ elektrowni termicznych na ichtiofaunę. Współczesne zagrożenia dla ekosystemów rzek powodowane przez energetykę węglową” jest pierwszą próbą oszacowania strat w populacji ryb polskich rzek powodowanych przez elektrownie termiczne z otwartym systemem chłodzenia. Analiza dotyczy dwóch z aż siedmiu węglowych elektrowni termicznych zlokalizowanych w dorzeczu Wisły: elektrowni Ostrołęka B i bloków 1–10 elektrowni Kozienice.

    Badania wykazały wysoką śmiertelność ryb, która w połączeniu z innymi szkodliwymi czynnikami generowanymi przez funkcjonowanie elektrowni, prowadzi do głębokich, często nieodwracalnych zmian w populacjach ryb zamieszkujących rzeki, przy których posadowiono elektrownie termiczne. Działalność co najmniej jednej z nich – Elektrowni Kozienice – może istotnie negatywnie oddziaływać na minimum trzy obszary Natura 2000, w których głównym przedmiotem ochrony jest boleń (Aspius aspius).

  • Briefing

    Briefing prasowy z udziałem prof. dr. hab. Tomasza Mikołajczyka, referującego wyniki dwuletnich badań wpływu elektrowni węglowych Kozienice i Ostrołęka B na populacje ryb Wisły i Narwi. Moderacja: Diana Maciąga ze Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot.

  • Konferencja naukowa

    Materiały z konferencji naukowej „Współczesne zagrożenia dla ekosystemów rzek powodowane przez energetykę węglową”, zorganizowanej przez Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, Towarzystwo na rzecz Ziemi oraz Koalicja Ratujmy Rzeki, która odbyła się 10 września 2020 r. w Warszawie.


    Nagrania referatów:

    1. Ryby i rybactwo dorzecza Wisły: historia, teraźniejszość i perspektywy przyszłości, dr Michał Nowak

    2. Wpływ elektrowni termicznych na ekosystemy rzeczne – opis problemu, prof. Tomasz Mikołajczyk

    3. Szacunkowe straty w ichtiofaunie Wisły i Narwi a chłodzenie elektrowni, prof. Tomasz Mikołajczyk

    4. Odpowiedzialność prawna koncernów energetycznych przy śmiertelności ryb, mec. Miłosz Jakubowski

    5. Perspektywy egzystencji ichtiofauny w kontekście zmian klimatycznych, dr hab. Roman Żurek

    6. Wpływ elektrowni węglowych na zasoby wodne, dr Sylwester Kraśnicki

    7. Nowe rozporządzenie w sprawie stanu jakości wód – czy poprawi czystość rzek? dr Leszek Pazderski

    8. Wpływ elektrowni termicznych na ichtiofaunę, panel dyskusyjny

    9. Wpływ elektrowni termicznych na ichtiofaunę, pytania i odpowiedzi