Przejścia dla zwierząt

Przejścia dla zwierząt można ogólnie podzielić na:

• przejścia po powierzchni drogi (nie ogrodzone fragmenty drogi),
• dolne - budowane pod drogą,
• górne - w postaci mostów nad drogą.

Niektóre typy przejść dla zwierząt oprócz funkcji ekologicznych mogą również dodatkowo spełniać funkcje gospodarcze. Z tego względu można podzielić je na 2 kategorie:

• przejścia samodzielne – przeznaczone wyłącznie dla celów ekologicznych,
• przejścia zespolone – budowane dla innych celów, w tym gospodarczych i wykorzystywane dodatkowo jako przejścia dla zwierząt.

Przejścia dolne (podziemne)

1. Tunele i przepusty dla małych zwierząt: (fot. 1, 2)
   • przekrój okrągły, owalny, prostokątny; szerokość 50–250 cm; wykonane z betonu, tworzywa sztucznego lub metalu z naturalnym pokryciem powierzchni gruntu;
   • przeznaczone głównie dla małych gatunków nocnych ssaków jak: lis, borsuk, kuna, jeż, gryzonie a częściowo także dla płazów i bezkręgowców.
2. Przepusty dla płazów: (fot. 3)
   • typowa konstrukcja to tunel o szerokości 100–200 cm i wysokości > 75 cm, z powierzchnią pokrytą warstwą gruntu; stosuje się systemy naprowadzające i jednocześnie chroniące przed wkraczaniem zwierząt na jezdnie w postaci rynien betonowych (w których umieszczone są wejścia do tuneli) lub pionowe ogrodzenia z betonu, tworzywa sztucznego o wysokości 40–60 cm
3. Przejścia dla dużych zwierząt: (fot. 4)
   • wysokość optymalna co najmniej 4 m, szerokość > 15 m, wykonane z betonu lub stali, z naturalnym pokryciem powierzchni gruntu;
   • przeznaczone dla dużych ssaków: jelenia, daniela i dzika.
4. Przejścia dla średnich zwierząt: (fot. 5)
   • wysokość optymalna co najmniej 2,5 m, szerokość > 6 m, wykonane z betonu lub stali, z naturalnym pokryciem powierzchni gruntu;
   • przeznaczone dla średnich ssaków, głównie sarny.
5. Estakady: (fot. 6)
   • prowadzenie drogi na wiadukcie nad powierzchnią terenu, przy przekraczaniu dolin, jarów z zachowaniem naturalnej roślinności i struktury krajobrazu pod powierzchnią; optymalna wysokość > 5 m, zalecane długie przęsła > 15 m oraz zastosowanie podpór słupowych;
   • w przypadku braku dodatkowych przeszkód i barier pod powierzchnią jest to najskuteczniejsza metoda zachowania ciągłości korytarzy ekologicznych dla wszelkich gatunków zwierząt.

Przejścia górne (nadziemne)

1. Mosty krajobrazowe (fot. 7)
   Duże obiekty o szerokości > 80 m, na ich powierzchni powinna znajdować się naturalna roślinność i zachowana niezmieniona struktura krajobrazu. Zapewniają ciągłość krajobrazu, obszarów siedliskowych i korytarzy ekologicznych dla wszelkich gatunków zwierząt.
2. Duże przejścia nadziemne (zielone mosty) (fot. 8)
   Obiekty o szerokości 25–80 m, z zachowaną lub odtworzoną pokrywą roślinną; zalecana szerokość minimalna > 50 m. Wykorzystywane w zależności od szerokości i pokrycia terenu przez różne grupy zwierząt od owadów naziemnych, przez płazy, gady aż po duże ssaki. Obiekty stosowane najczęściej dla minimalizacji oddziaływania dróg na duże ssaki kopytne.