Spotkanie podsumowujące badania puszczańskich gatunków
Stowarzyszenie „Pracownia na rzecz Wszystkich Istot” Oddział Podlaski zaprasza na spotkanie podsumowujące projekt „Partnerstwo w ochronie reliktowych gatunków Puszczy Białowieskiej narzędziem wdrażania Dyrektywy Ptasiej i Siedliskowej”.
Termin: 31 sierpnia 2010 r., godz. 10.00
Miejsce: Białowieża, Pensjonat Wejmutka, ul. Kolejowa 1A
Wyniki prac przedstawią osoby nadzorujące badania:
- prof. Wiesław Walankiewicz
- prof. Jerzy Marian Gutowski
- dr Bogdan Jaroszewicz
W ramach projektu dokonano w obrębie Puszczy Białowieskiej inwentaryzacji najcenniejszych, puszczańskich zwierząt chronionych dyrektywą ptasią i siedliskową: dzięcioła trójpalczastego, dzięcioła białogrzbietego, chrząszczy saproksylicznych oraz motyli. Zgromadzone materiały zostaną wykorzystane na potrzeby ochrony poszczególnych gatunków, zwłaszcza przygotowania planu zadań ochronnych Natura 2000.
Ze względu na duże zainteresowanie spotkaniem i ograniczoną ilość miejsc prosimy o uzgadnianie udziału w spotkaniu z koordynatorem projektu.
Kontakt: Marcin Wereszczuk, tel. 501 423 290
e-mail: marcin.wereszczuk@gmail.com
Projekt „Partnerstwo w ochronie reliktowych gatunków Puszczy Białowieskiej narzędziem wdrażania Dyrektywy Ptasiej i Siedliskowej”
Dotychczasowe rozpoznanie przyrodnicze Puszczy Białowieskiej ograniczało się głównie do najatrakcyjniejszego obszaru – Białowieskiego Parku Narodowego, podczas gdy wiele stanowisk chronionych gatunków znajduje się również poza Parkiem Narodowym, a wiedza o ich rozmieszczeniu jest znikoma. Naukowcy ostrzegają, że Park Narodowy stanowi za małą powierzchnię do zachowania bioróżnorodności Puszczy i od stanu zachowania całego kompleksu zależy przetrwanie najcenniejszych gatunków. Aktualnie organy administracji odpowiedzialne za zarządzanie Puszczą stoją przed trudnym wyzwaniem – przygotowaniem planu zadań ochronnych — Natura 2000 dla całego kompleksu. Jest to kluczowy dokument w oparciu o który przez okres 10 lat będą chronione gatunki i siedliska ujęte w Dyrektywie Ptasiej i Siedliskowej. Jednak zaplanowanie właściwej ochrony najcenniejszych gatunków bez dostatecznej wiedzy o ich rozmieszczeniu jest praktycznie niemożliwe.
Powyższe okoliczności skłoniły nas do wyjścia na przeciw wymaganiom, jakie stawia Unia Europejska w zakresie ochrony Puszczy Białowieskiej. W 2009 roku Podlaski Oddział Stowarzyszenia „Pracownia na rzecz Wszystkich Istot” wraz z norweskim partnerem — organizacją SABIMA rozpoczął realizację projektu „Partnerstwo w ochronie reliktowych gatunków Puszczy Białowieskiej narzędziem wdrażania Dyrektywy Ptasiej i Siedliskowej”.
Projekt zakłada prace badawcze nakierowane na rozpoznanie rozmieszczenia chronionych dyrektywami gatunków, stanowiących w Puszczy priorytet ochrony: chrząszczy saproksylicznych, dzięciołów, oraz motyli. W większości są to gatunki określane mianem reliktów lasu pierwotnego, zmniejszające zasięg swojego występowania, przejawiające tendencje do wymierania.
W ramach projektu zostanie wykonana inwentaryzacja dwóch, najcenniejszych gatunków dzięciołów — trójpalczastego i białogrzbietego, dla których Puszcza stanowi najważniejszą, krajową ostoję. Oba gatunki są ścisle związane ze starymi lasami odznaczającymi się dużym udziałem drzew zamierających, przy większej preferencji dzięcioła trójpalczastego do drzewostanów świerkowych. Wynika to z wymagań pokarmowych dzięciołów – żywią się one chrząszczami, dzięcioł trójlpalczasty w szczególności zwalczanym w Puszczy kornikiem drukarzem.
Kolejny przedmiot badań stanowią chrząszcze saproksyliczne — organizmy również ściśle zależne od dużej ilości obumierających i martwych drzew. Wyspecjalizowane wymagania siedliskowe powodują, że dogodne dla siebie warunki znajdują praktycznie już tylko w Puszczy. Odnotowano tam najwięcej gatunków, jak również najliczniejsze ich populacje. Przedstawicielami tej grupy są m.in. zgniotek cynobrowy, bogatek wspaniały, ponurek Schneidera, rozmiazg kolweński, zagłębek bruzdkowany, konarek tajgowy, pachnica dębowa.
W ramach projektu jest również wykonywana inwentaryzacja motyli dziennych ujętych w załącznikach Dyrektywy Siedliskowej związanych głównie z obszarami nieleśnymi – łąkami, polanami oraz dolinami rzecznymi.
W realizację projektu zaangażowany jest Instytut Badawczy Leśnictwa w Białowieży oraz specjaliści z kilku innych placówek naukowych od lat zajmujący się badaniem puszczańskiej fauny. Duży wkład w prace wnoszą sympatycy i członkowie Stowarzyszenia oraz członkowie Koła Naukowego Biologów Uniwersytetu w Białymstoku, dla których udział w projekcie stanowi doskonałą okazję do zetknięcia się z najcenniejszymi leśnymi gatunkami i nabycie praktyki w ich inwentaryzacji.
W 2009 roku została częściowo wykonana inwentaryzacja chrząszczy i motyli, w okresie lęgowym ruszy inwentaryzacja ptaków. Dotychczasowa współpraca młodych pasjonatów i autorytetów naukowych dała bardzo dobre rezultaty. Jeśli interesujesz się gatunkami stanowiącymi przedmiot inwentaryzacji możesz wziąć udział w projekcie jako wolontariusz. Zgłoszenia należy kierować bezpośrednio do koordynatora projektu Marcina Wereszczuka (tel: 501 423 290,
Aktualności dotyczące projektu
- W dniach 29 kwietnia – 2 maja odbyła się wizyta partnera projektu – norweskiej organizacji SABIMA.
- W okresie letnim i jesiennym miała miejsce inwentaryzacja chrząszczy saproksylicznych w trakcie której stwierdzono 70 nowych stanowisk Cucujus cinnaberinus, 15 nowych stanowisk Boros Schneideri i 5 stanowisk Osmoderma eremita. Zobacz fotografie
Wsparcie udzielone przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także budżetu Rzeczpospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.
