Nowe obszary siedliskowe sieci Natura 2000

Rada Ministrów 28 października br. zatwierdziła zgłoszenie do Komisji Europejskiej 453 nowych obszarów Natura 2000 oraz powiększenie około 80 obszarów dotychczasowych. Siedliskowa część sieci Natura 2000 z uwzględnieniem nowych obszarów pokrywać będzie około 11% terytorium kraju – dotąd było 8,80%.

Decyzja Rady Ministrów to ostatni krok krajowej procedury oznaczający, że lista i dane tych obszarów w takiej formie przesłane zostaną w najbliższych dniach do Brukseli.

Obszary te to efekt ubiegłorocznych prac Wojewódzkich Zespołów Specjalistycznych, które weryfikowały obszary sieci Natura 2000. Podczas tegorocznych konsultacji kilkadziesiąt obszarów z tej propozycji wypadło, niektóre słusznie, a niektóre niesłusznie. W toku konsultacji do niektórych z nich wprowadzono też nieuzasadnione naukowo modyfikacje granic. W ostatniej chwili z listy na żądanie Ministerstwa Obrony Narodowej usunięto 12 obszarów nakładających się z poligonami wojskowymi. Cięcia te oznaczają, że wciąż będą istnieć pewne luki w sieci Natura 2000. Lista nowych obszarów nie oznacza, wbrew pojawiającym się stwierdzeniom, zupełnego zakończenia prac nad siecią i prawdopodobnie nie zamknie prowadzonego od dwóch lat przez Komisję Europejską przeciwko Polsce postępowania o naruszenie prawa europejskiego w tej sprawie.

Według Michała Kiełszni, Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, brakujące obszary Natura 2000 wyznaczano tak, aby sieć była optymalna pod względem wymagań przyrodniczych i nie była hamulcem rozwoju społeczno-gospodarczego – „Udało nam się po analizie obszarów wypracować taki kształt sieci, który w jak najmniejszym stopniu będzie wpływał na rozwój społeczno-gospodarczy gmin i na działalność lokalnych społeczności”.

Mimo to, lista nowych obszarów stanowi olbrzymi krok w zakresie tworzenia siedliskowej części sieci Natura 2000 w Polsce. Polska sieć obszarów siedliskowych, dotąd najgorsza w całej Unii Europejskiej, staje się w tym momencie „bliska kompletności” – tym posunięciem doganiamy wszystkie pozostałe kraje Unii, które znajdują się na takim poziomie.

Nowe obszary, dotychczas chronione tylko jako „obszary potencjalne”, z chwilą formalnego przesłania do Komisji Europejskiej zyskają wg przepisów prawa polskiego pełną ochronę przewidywaną dla obszarów Natura 2000.